Podsumowanie 2 „tygodnia pompowego”

Serdecznie dziękujemy naszym wspaniałym „pompiarzom” za aktywny udział w 2 tygodniu pompowym odbywającym się w Klinice Chorób Wewnętrznych i Diabetologii w Poznaniu. Był to czas w którym wspólnie wami wymienialiśmy się doświadczeniami z praktycznego podejścia do leczenia cukrzycy za pomocą osobistej pompy insulinowej. Jak zwykle swoją najgłębszą wiedzą podzielili się z nami osoby czynnie zaangażowane w leczenie i edukację jak prof. dr hab. Ewa Wender- Ożegowska, mgr. Teresa Bembenek-Klupa, dr. Tomasz Klupa.

Wysokie oceny jakimi oceniliście „tydzień pompowy” daje nam motywacje do dalszej kontynuacji tego typu przedsięwzięć i form edukacji.

Oto kilka najważniejszych uwag praktycznych podsumuwujących ” 2 tydzień pompowy” w Poznaniu.

1. Nie powinno się  oszczędzać na zestawach infuzyjnych (wkłuciach). Przetrzymywanie wkłucia ponad 3 dni może prowadzić do nieprawidłowego dawkowania insuliny- pogorszenia glikemii i w efekcie do rozchwiania cukrzycy. Osoby stosujące duże dawki insuliny powinny niestety zmieniać zestawy jeszcze częściej.

2. Wlew podstawowy insuliny musi być dopasowany indywidualnie do trybu życia i zapotrzebowania godzinowego na insulinę. Zmienia się również z wiekiem osoby z cukrzycą. U młodzieży okres zwiększonego zapotrzebowania na insulinę występuje od północy do wczesnych godzin rannych ( baza jest zwykle wyższa niż u osoby dojrzałej) i w godzinach popołudniowych , u osób dorosłych zwiększone zwiększone zapotrzebowanie na insulinę utrzymuje się najczęściej między 3-4 a 6-8 rano, ponownie wzrasta często też w godzinach popołudniowych. Dlatego istnieje potrzeba wprowadzenia w ciągu dnia kilku przedziałów czasowych z różnym przepływem podstawowym insuliny.

3. Dla optymalnego wyrównania cukrzycy powinno się również korzystać z różnych wariantów przepływu podstawowego ( u kobiet z zależności od cyklu miesięcznego, w związku z trybem pracy np: praca zmianowa, wysiłek fizyczny w pracy, systematyczny trening w określone dni tygodnia).

Również opcja czasowej zmiany bazy jest bardzo przydatna szczególnie w sytuacji zmniejszonego zapotrzebowania na insulinę: jak w czasie wysiłku fizycznego czy zwiększonego jak okres infekcji, wielogodzinnego okresu bez aktywności fizycznej (podróż), w okresie przedłużającej się hiperglikemii.

4. Swój przepływ podstawowy można też sprawdzić w warunkach domowych. Dobrze ustawiona „baza” utrzymuje wartości glikemii w nocy i między posiłkami. Wahania nie powinny być większe niż 30 %. Zapamiętaj! Wlew podstawowy (ustawiony na stałe) nie służy do zbijania wysokich wartości glikemii i podnoszenia niskich.

Przykład: cukier przed snem wynosi 220 mg/dl, o godz 3,00- 200 mg/dl- a o 6,00 205 mg/dl- mimo, że glikemie wydają się wysokie to przepływ podstawowy jest ustawiony w tym wypadku prawidłowo (nieznaczne wahania glikemii) cukier przed snem był jednak za wysoki przy wyrównaniu do do 120 mg/dl nie powinno być w nocy problemu. W sytuacji gdy wieczorem jest wysoki i bez korekty rano spada do 80 mg/dl po wyrównaniu cukru wieczorem w nocy i rano może spaść do wartości bardzo niskich.

Bazę najlepiej sprawdzać w kilku przedziałach czasowych powstrzymując się w tym czasie od przyjmowania posiłków np: nocną po zjedzeniu wcześniejszej kolacji zawierającej tylko wymienniki węglowodanowe (bolus prosty- żeby wyeliminować wpływ posiłku albo insuliny w bolusie złożonym na przepływ podstawowy), następnie bazę w ciągu dnia w 2 przedziałach np: 8-15 ( po zjedzeniu 2 godz wcześniej śniadania złożonego tylko z WW) i 15-22. Należy pamiętać, że wystąpienie niedocukrzenia zaburza nam interpretację glikemii po jego wystąpieniu. Jeżeli nie znajdziemy innych przyczyn niedocukrzenia w czasie sprawdzania bazy należy zmniejszyć przepływ podstawowy już kilka godzin wcześniej.

5. Polecamy precyzyjne wyliczanie ilości węglowodanów, białek i tłuszczów w spożywanych produktach. Błędy jakie są popełnianie przy szacowaniu dawki insuliny do jedzenia są często przyczyną niepowodzeń w wyrównaniu cukrzycy.

Przy obliczaniu dawki insuliny na wymienniki białkowo-tłuszczowych u dorosłych proponujemy na 1 WBT podać połowę dawki insuliny jaką by się podało na 1 WW w czasie: ilość WBT +1 godzina.

Zdajemy sobie sprawę, że wyliczanie WBT w warunkach codziennego życia jest niezwykle trudne dlategodr Tomasz Klupa zaproponował również sposób alternatywny. W czasie obiadu można 30 % dawki insuliny wyliczonej na WW przedłużyć w czasie około 4 godzin a do śniadania i kolacji 20 % wyliczonej dawki.

Częstym błędem spotykanym przy stosowaniu bolusów złożonych i przedłużonych jest zbyt krótki okres czasu, na który podajemy fazę przedłużoną bolusa. Przypomina to tak naprawdę często bolus prosty i może  prowadzić do niedocukrzeń po posiłkach- co zniechęca po korzystania z tej opcji w pompie insulinowej.

6. Gdy zdarzy nam się zjeść posiłek bez podania bolusa, często po jakimś czasie przypomina nam się nasze zaniedbanie i próbujemy to szybko naprawić podając insulinę na zaległy posiłek i na hiperglikemią, którą on wywołał. Jest to błąd. Część wchłoniętej glukozy uległa już wydaleniu z moczem (przekroczony prób nerkowy) i podanie pełnej dawki insuliny może być przyczyną niechcianej hipoglikemii. Podajemy inulinę tylko korygując wartość glikemii. Przykład: na śniadanie nie podano bolusa z insuliną, 2 godz po posiłku cukier 300 mg/dl- powinno się podać tylko bolusa korygującego np: 5 j insuliny.

7. Podsumowując trzeba sobie przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie „co jest przyczyną moich niepowodzeń w leczeniu cukrzycy?” Brak czasu?, brak odpowiedniej motywacji, brak odpowiedniej wiedzy związanej z moją chorobą?.

Każdy ma jakieś obowiązki w życiu te bardziej i mniej przyjemne. Obowiązki związane z cukrzycą można wykonywać przy okazji.

Kontrola glikemii to  tylko kilka bolesnych sekund kilka razy dziennie (max 10 min).

Każdy z nas ma swoje przyzwyczajenia żywieniowe i najczęściej jemy bardzo podobnie w ciągu tygodnia. Żeby uniknąć, tak zwanego liczenia na „oko” można sobie zrobić swoją listę zjadanych produktów- najczęściej nie przekracza 30 i wtedy już nie mamy wymówki, że nie jesteśmy w stanie obliczyć WW i WBT.